Tại sao UX designer cần kỹ năng sale?

Từ trước đến nay những người làm thiết kế (UI/UX nói riêng) thường chỉ chăm chăm đầu tư kỹ năng thiết kế cho bản thân mình mà quên mất một kỹ năng mềm quan trọng. Đó là khả năng sale. Tại sao sale lại là kỹ năng không thể thiếu đối với một người làm thiết kế UI/UX? kỹ năng này chiếm bao nhiêu % khả năng thành đạt trong sự nghiệp của họ? và làm thế nào để họ có thể khoả lấp khoảng trống này?

 

sale_collections_showsdiscount
Sale là kỹ năng quan trọng của người làm thiết kế. Ảnh: sainsburys.co.uk

 

Tại sao sale lại là kỹ năng quan trọng của người làm thiết kế?

Câu trả lời rất đơn giản: Everybody sales! Ai cũng đã, đang và sẽ bán một cái gì đó cho người khác để kiếm sống. Bạn có thể phản biện bằng cách: tôi đang bán sức sáng tạo và hàng trăm giờ làm việc mỗi tháng đấy thôi, đó có phải sale không? Phải mà không phải. Bạn đúng là đang sale sức lao động của mình nhưng vấn đề của những người làm UI/UX là bạn nói một thứ ngôn ngữ khác với những người xung quanh bạn.

Khách hàng, sếp và những người xung quanh bạn sẽ không hiểu gì về personas, wireframe, hay usablity testing.v.v.. và phần lớn thời gian mà bạn đề cập đến nó, bạn đều nói bằng một ngôn ngữ đầy màu sắc chuyên môn. Điều này dẫn đến việc càng giải thích thì người khác càng không hiểu bạn, và hệ quả là họ không đánh giá cao việc bạn làm. Do đó, công việc của người làm thiết kế UX trước tiên là giúp người khác hiểu mình, hiểu tầm quan trọng của những việc mình đang làm.

Kỹ năng sale chiếm bao nhiêu % trong tỷ lệ thành công của UX designer?

Thật khó để có con số cụ thể nhưng với quan điểm cá nhân của mình, tôi xin tạm để con số là 50%. Lý do tại sao con số này lại lớn như vậy thì tôi xin giải thích ở một số luận điểm dưới đây:

  1. Design meeting & facilitate: Phần lớn các dự án thiết kế bắt đầu và kết thúc với các cuộc họp. Nếu như bạn không đến cuộc họp với tâm thế chuẩn bị kỹ lưỡng các câu hỏi phản biện, các bình luận lạc đề cũng như các luận điểm thuyết phục chủ đầu tư lắng nghe + sử dụng giải pháp của mình, bạn sẽ ra về với một tá những phản hồi và dự án sẽ bị kéo dài lê thê.
  2. Pitching idea: Cũng giống như các dự án thuộc lĩnh vực khác, khi làm dự án UX, bạn sẽ phải bán ý tưởng của mình, bán giải pháp của mình cho vấn đề mà chủ đầu tư (đã biết hoặc chưa biết) muốn giải quyết. Nếu giải pháp của bạn không hoàn thiện, bạn sẽ ra về trắng tay.
  3. Tạo dựng niềm tin: Thiết kế là một thứ rất trừu tượng, và phần lớn khách hàng chọn làm việc với bạn bởi họ tin rằng (hoặc nghĩ rằng) bạn biết cách hoàn thành dự án ở mức tốt nhất. Nhiều người đến cuộc họp đấu thầu hoặc giới thiệu hồ sơ năng lực chỉ tập trung vào việc nói về những dự án cũ hoặc tập trung vào việc khoe những bản thiết kế đẹp mà quên mất việc chính là giao tiếp với chủ đầu tư cũng như quan sát, nắm bắt thái độ của các thành viên trong cuộc họp. Một lần nữa, bạn có khả năng ra về tay trắng.
  4. Anticulating design: Cho dù bạn đưa ra bản thiết kế hay ý tưởng tốt đến đâu thì cũng luôn có những phản hồi tích cực lẫn tiêu cực. Văn hoá chê bai và đưa quan điểm cá nhân, cái tôi của chủ đầu tư vào trong việc bình luận các bản thiết kế là điều phổ biến khắp nơi trên Thế Giới chứ không chỉ ở Việt Nam. Chính vì vậy, cũng như sale, bạn phải học cách xử lý từ chối, xử lý những phản hồi tiêu cực để có thể đưa dự án đến giai đoạn khả thi tiếp theo.
  5. v.v…

 

04-doing-kickoff-opt
Design Meeting – nguồn ảnh: Smashing Magazing

 

Làm thế nào để khoả lấp khoảng trống này?

Có một cách tốt là những người làm thiết kế UX có thể kiếm một bạn có kỹ năng sale đi cùng, trong các công ty agency gọi người này là account manager. Nhưng có một cách tốt hơn là bạn đầu tư cho việc học các kỹ năng về sale. Sale là một nghệ thuật và những lý thuyết cũng như ứng dụng của nó có rất nhiều điểm tương đồng với UX. Sale với UX giống nhau từ việc viết lách (copywrite), chuẩn bị hồ sơ (proposal), cho tới thuyết phục, xử lý từ chối và chốt hợp đồng (hoặc đạt được thoả thuận).

Tuy nhiên, những người không biết gì về thiết kế và trải nghiệm lại không thể (hoặc khó mà thành công) trong lĩnh vực UX bởi họ thiếu kiến thức nền tảng. Chính vì vậy, là một UX designer bạn nên học về kỹ năng sale rồi từ đó tích hợp thành kỹ năng selling for UX.

Hà Nội, tháng 03/2018

 

One thought on “Tại sao UX designer cần kỹ năng sale?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s